Khawvel Eng
Rev. PC Muanthanga
Scientist ropui tak Albert Einstein chuan “Relativity Theory” hmangin kan khawvel thlir dan a rawn tidang lam ta daih mai. Chu mi engah chuan eng chungchanga Albert Einstein leh Lal Isua thusawi a thuk zawkin kan zir dawn a ni.
Lightspeed hmangin space, time leh material composition kan teh thei a ti. Tah hian eng a pawimawhzia kan hmu. Mi naran tan hei hi hriatthiam a har awm e. Lal Isuan “Kei hi khawvel entu ka ni” tia a sawi hnuin mitdelsaa piang a tidam ta mai a nih kha (John 9). Tihdamna chung changah buaina a chhuak ta tlat. A nat chhan chu ‘hei vang, chutih vang’ an ti leh ta luai luai mai.
Lal Isuan “Pathian ropuina tur a ni” a ti leh hmiah. Kan nat buaina leh kan mangannate hi a chhan ber chu Lal Isua sawi ang hian Pathian hna thawh lo lanna tur a ni fo mai.
Cancer nena kan inchaina kawng chhuk chhovahte hian a va chiang em! Pathian min khawngaihna leh kan tawngtai chhannate hi sawisen a ni lo. Lalpa chu fakin awm rawh se!
Tihdamna thu hi i lo zirho teh ang:
a) Mitdel hi hlum siamin Isuan a tidam. Marka 8 a mitdel a tihdam pawh kha chil leh a kut hmangin a tidam a nih kha.
Bartimaia ve thung chu thuin a tidam anih kha – Marka 10. Pathian hian kawng hrang hrangin min tidam thei tih a chiang. Damdawi Doctor-te,  nurse-te tu emaw kan hriat loh te poh a hmang thei, i ring em?
b) A tihdamte khan tihtur an nei ve. Bartimaia chu a rinna kha a  puang chhuak a ni. Mahse, Bethsaida mitdel kha chuan “khawih nawn” a ngai a Siloam-ah a kal a ngai. (Johana 9:7) Lalpa remruat dan hi a makin a ropui mang e!
c) Damlote natuar te damna chang leh changlote kan  thlir dan hi a lo Pharisai ve em? tih kan inbihchian a tul ve ngei ang.
Lal Isua anga Amah mamawhtu te kan hmuh hian engtin nge kan tih ve thin?
Khawvelin Mother Teresa vawiin ni thlenga an la  hriat rengna chhan chu mi harsate a lainatna kha a ni. ‘Heng mi te berte chunga in tih chu ka chunga ti in ni’ Isuan a tih khan a nun a hruai tlat mai. Mi hnawl leh tuartute tan eng chhitu ropui a lo ni ta tlat.
Khaikawmna:
Khawvela tuartu leh damlote kan ramah ngeite poh kan va tam em! Mi thenkhat lo diriam tu leh sawiseltute pawh Isua hunlai ang khan kan awm ve reng mai. Mahatma Gandhi kha taninah vawi tam an paih lut a, a tuarlaia an rilrua thusawitu pawimawh deuh chu, “Enna Nunnem thimin ka vel a bawm, mi kai ang che” tih hla hi a nih chu maw le. Vawi tam a sawi chhuak. Vawiin hian midang harsatna ruama awmte tana êng chhitu dik Isua  “khawvel êntu” anga midangte nuna thusawitu atan Lalpan nang leh kei hi vawiin hian min siam ve rawh se!